Pan ddaeth yn amlwg nad oedd iaith fy mab yn datblygu, ei fod yn ofnus ac yn bryderus mewn amgylchiadau newydd, roedd ei fam a minnau’n poeni’n arw.Roeddem yn teimlo llawer o emosiynau gwahanol ac ni wyddem lle i droi.  Bu SNAP Cymru o gymorth i ni o’r cychwyn cyntaf.  Fe wnaeth wrando arnom a rhoi cyngor i ni ar bob cam, o’r atgyfeiriad i’r diagnosis.  Yn anad dim, fe rodd yr hyder i ni drwy ein paratoi ar gyfer cyfarfodydd gyda’r holl weithwyr proffesiynol dan sylw.  Roeddem yn gwybod beth i’w ofyn a phan gyrhaeddai’r adroddiadau, byddai’n ein helpu i’w deall.

Cafodd Jaco ddiagnosis o Anhwylder Datblygiadol Treiddiol (PDD), ffurf ar awtistiaeth sy’n effeithio ar ddatblygiad ei iaith.Roeddem yn poeni am ei addysg a dywedodd y gweithwyr proffesiynol wrthym y byddai’n well iddo gael ei addysg mewn ysgol cyfrwng Saesneg gan fod prinder therapyddion Cymraeg eu hiaith.  Mae mam Jaco a’r teulu ehangach yn siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf a dywedodd SNAP Cymru wrthym am gymryd cyngor pellach ac ymweld â darpariaeth cyfrwng Cymraeg a Saesneg a siarad â staff yr ysgolion gan fod plant dwyieithog, ar y cyfan, yn gallu cyrraedd yr un lefelau addysgol yn y naill iaith ond bod pob plentyn yn tueddu i wneud yn well yn yr iaith a siaredir gartref.  Gwnaethom ddewis addysgu Jaco drwy gyfrwng y Gymraeg ac mae wedi datblygu’n ddwyieithog.Dyma’r penderfyniad iawn i Jaco, cafodd wasanaethau da gan y therapyddion iechyd ac mae’r ysgol wedi bod yn wych.

Bu SNAP Cymru yn help mawr yn ystod y blynyddoedd cyntaf, bob amser yno i’n paratoi ar gyfer adolygiadau’r ysgol a llawer o wybodaeth am wasanaethau eraill a grwpiau i rieni.

Rwy’n poeni’n arw am y toriadau pellach i SNAP. Mae wedi colli cryn dipyn o arian dros y tair blynedd diwethaf a nawr bod Awdurdod Lleol Sir Benfro wedi gwneud toriadau ariannol, gallai hyn gael effaith bellgyrhaeddol ar y gwasanaeth hollbwysig hwn sydd wedi datblygu gwirfoddolwyr a staff profiadol am dros 25 o flynyddoedd.

Gwn y bydd angen i’m mab a phlant eraill sydd â PDD gael mwy o help wrth iddynt fynd yn hŷn.  Gall delio â chymhlethdodau systemau ysgolion cyfun, rhyngweithio cymdeithasol a’r broses bontio gyffredinol fynd yn drech na nhw.  Mae hyn yn wir am lawer o blant ag anableddau wedi’u diagnosio neu beidio a’r rheini sydd ag anghenion dysgu ychwanegol eraill.   Er fy mod yn dra llafar ac yn hyderus, bydd angen SNAP Cymru arnaf i o hyd i’n cefnogi drwy’r broses o drosglwyddo fy mab o’r ysgol gynradd i’r ysgol uwchradd flwyddyn nesaf ac wedi hynny wrth iddo ddod yn oedolyn ifanc.

Prin yw’r cymorth cyfreithiol sydd ar gael i blant neu deuluoedd ac mae’n bwysig iawn bod teuluoedd a phobl ifanc yn cael mynediad at wasanaethau annibynnol am ddim.  Mae’n rhaid i ni i gyd sicrhau nad yw plant a theuluoedd agored i niwed ar fwy o golled byth yn ystod y cyfnod gwleidyddol, ariannol heriol hwn.    Nod SNAP Cymru yw cynghori a grymuso ac mae’n fy ngrymuso i o wybod y bydd SNAP yn aros gyda’n teulu ni i drafod a chyfryngu, cynghori a chefnogi, a phe bai angen dyfarniad drwy TAAAC ar unrhyw adeg, bydd SNAP Cymru yno o hyd yn ein cefnogi drwy’r broses heriol ac emosiynol honno i sicrhau bod anghenion y plentyn yn parhau i fod wrth wraidd popeth.

Y peth pwysicaf i blant ag anghenion ychwanegol a’u teuluoedd yw mynd i’r afael â’r problemau bach cyn iddynt ddatblygu’n rhai mawr. Mae cael cyngor gwirioneddol annibynnol gan SNAP Cymru wedi helpu fy nheulu i herio ac ymddiried yn yr ysgol a’r awdurdod lleol gan fod gennyf i’r holl wybodaeth a gwn ei bod hi’n gywir ac yn ddiduedd.   Mae cael y wybodaeth a’r cymorth hwn wrth law wedi ein galluogi ni i wneud ein penderfyniadau ein hunain, sy’n seiliedig ar wybodaeth, er budd Jaco.  Dylai’r cyngor a’r cymorth hwn fod ar gael i bob teulu ar bob adeg waeth beth fo’i anghenion presennol.  O’m profiad i, ni fydd SNAP Cymru yn gwneud môr a mynydd o bethau.  Mae’n delio ag ystod eang o faterion yn amrywio o gynnig gwybodaeth syml a chywir sy’n hawdd ei deall i reoli achosion cymhleth heb fod angen i deuluoedd boeni am gost cynrychiolaeth gyfreithiol.   Dylai’r gwasanaeth hwn barhau i fod am ddim i Bob Plentyn a Phob Teulu ledled Cymru GYFAN.  Rwy’n annog pob rhiant i gefnogi SNAP Cymru a sicrhau ei d dyfodol yng Nghymru.

Richard Mylan

@RichardMylan